ex.net.tr logosu
Güvenli İnternet Rehberi
Ebeveynler için sade ve uygulanabilir dijital güvenlik rehberi
İleri Risk Rehberi

Gizli Tehditler ve Yeni Nesil Riskler Rehberi

Çocuklar için dijital risk yalnızca YouTube, TikTok veya bir oyun uygulamasından ibaret değildir. Bazı uygulamalar ilk bakışta masum görünür, bazıları ise ebeveynlerin fark etmediği ikinci bir kullanım katmanı barındırır. Bu sayfada ebeveynlerin en sık gözden kaçırdığı gizli tehditleri, bunların nasıl fark edileceğini ve ilk hangi önlemlerin alınacağını tek rehberde topladık.

Başlamadan Önce

Bu sayfayı uygularken teknik bilgi bilmenize gerek yok. Aşağıdaki kısa hazırlığı yapmanız çoğu sorunu baştan çözer.

Çocuğun kullandığı cihaz yanınızda olsun

Anlatılan menüleri aynı anda ekranda takip etmeniz en kolay yöntemdir.

Önce hangi hesabın açık olduğunu kontrol edin

Google, Apple, YouTube veya uygulama içi yanlış hesap açık kalırsa ayar görünmeyebilir.

Uygulamanın güncel olduğundan emin olun

Bazı menüler eski sürümlerde farklı isimle görünebilir veya hiç görünmeyebilir.

Ayarı açtıktan sonra aynı menüye dönüp doğrulayın

Açık / kapalı düğmesini, seçili yaş seviyesini veya çocuk profilini tekrar kontrol edin.

Gerçek Adım Adım Kurulum

Buradaki adımlar mümkün olduğunca uygulamada göreceğiniz gerçek menü sırasına göre yazılmıştır. Menü adı sizde biraz farklı görünüyorsa en yakın başlığı takip edin.

1. Discord, Telegram ve benzeri uygulamaları önce tespit edin

Birçok ebeveyn yalnızca popüler sosyal medyaya odaklanır; oysa kapalı topluluk ve mesajlaşma uygulamaları daha zor fark edilir.

İzlenecek menü

Telefon / bilgisayar > Yüklü uygulamalar > Arama

  1. Cihazdaki yüklü uygulamalar listesini açın.
  2. Discord, Telegram, Signal, Session, OmeTV, Azar, Talkie, Character AI, Replika ve benzeri uygulama adlarını arayın.
  3. Tarayıcı yer imleri ve masaüstü kısayollarını da kontrol edin.
Kontrol edin

Çocuğun hangi iletişim ve sohbet uygulamalarını kullandığını net olarak görebilmelisiniz.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Bazı uygulamalar web sürümü veya ikinci cihaz üzerinden de kullanılıyor olabilir.

2. Anonim görüntülü konuşma ve yabancılarla eşleşme uygulamalarını kaldırın

OmeTV, Azar ve benzeri eşleşme mantığıyla çalışan uygulamalar çocuklar için yüksek risk taşır.

İzlenecek menü

Yüklü uygulamalar > Uygulamayı seç > Kaldır

  1. Anonim eşleşme, rastgele sohbet veya görüntülü tanışma uygulamalarını tespit edin.
  2. Bu uygulamaları cihazdan kaldırın.
  3. Uygulama mağazası filtresinde bu tür uygulamaların yeniden yüklenmesini zorlaştıracak yaş sınırını ayarlayın.
Kontrol edin

Uygulama cihazdan tamamen kaldırılmış olmalıdır.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Web sitesi üzerinden tarayıcı ile de erişim sağlanabiliyor olabilir; tarayıcı geçmişini ve kısayolları da kontrol edin.

3. Discord ve Telegram tarafında grup ve DM riskini değerlendirin

Bu platformlarda açık grup davetleri, özel mesajlar ve dış bağlantılar önemli risk oluşturur.

İzlenecek menü

Discord / Telegram > Ayarlar > Gizlilik veya güvenlik

  1. Özel mesaj alımını kimlerin yapabildiğini kontrol edin.
  2. Bilinmeyen sunucu, kanal ve gruplarda bulunup bulunmadığını gözden geçirin.
  3. Davetiye linki ile girilen toplulukları ve profil bağlantılarını inceleyin.
  4. Çocuk yaşı küçükse bu uygulamaları tamamen kaldırmayı değerlendirin.
Kontrol edin

Çocuğun hangi grup veya sunucuda olduğunu, kimlerden mesaj alabildiğini anlamalısınız.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Çocuk ikinci hesap kullanıyor veya web sürümünden giriş yapıyor olabilir.

4. AI chatbot ve sanal arkadaş uygulamalarını gözden geçirin

AI sohbet uygulamaları çocukla uzun ve özel konuşmalar kurabilir; bazen yaşa uygun olmayan duygusal veya cinsel çağrışımlar içeren içerikler üretebilir.

İzlenecek menü

Yüklü uygulamalar > Sohbet / AI uygulamaları

  1. Character AI, Replika, Talkie, PolyBuzz, Janitor AI benzeri uygulama veya web kısayollarını arayın.
  2. Bu uygulamalarda çocuk hesabı kullanılıyorsa sohbet geçmişinin genel yapısını gözden geçirin.
  3. Yaşa uygun değilse uygulamayı kaldırın veya erişimi sınırlandırın.
Kontrol edin

Cihazda AI arkadaş veya rol yapma uygulaması kalmadığından emin olun ya da sıkı denetim altında tutun.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Bu araçlar çoğu zaman uygulama yerine mobil tarayıcı üzerinden de kullanılabilir.

5. Gizli kasa uygulamalarını arayın

Bazı uygulamalar hesap makinesi, galeri veya not uygulaması gibi görünür ama özel içerik saklamak için kullanılır.

İzlenecek menü

Yüklü uygulamalar > Hesap makinesi / vault / hide benzeri isimler

  1. Hesap makinesi görünümünde ama ekstra giriş isteyen uygulamaları kontrol edin.
  2. App Lock, Vault, Hide Photos, Secret Calculator benzeri isimlere dikkat edin.
  3. Uygulama mağazası geçmişinde daha önce indirilmiş benzer uygulamaları gözden geçirin.
Kontrol edin

Şüpheli gizleme uygulamaları cihazda kalmamalıdır.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Bazı telefon üreticilerinin kendi gizli albüm özelliği de kullanılabiliyor olabilir; cihaz galeri ayarlarına da bakın.

6. APK, crack, mod ve hile dosyalarını kontrol edin

Uygulama mağazası dışından yüklenen dosyalar kötü amaçlı yazılım ve hesap çalma riski taşır.

İzlenecek menü

Dosyalar / İndirilenler > Yüklü uygulamalar > Tarayıcı geçmişi

  1. İndirilenler klasöründe APK, EXE, ZIP, mod, hack, premium unlocked, crack gibi adlar arayın.
  2. Tarayıcı geçmişinde ücretsiz premium, hile, mod menü, apk indir gibi aramalar olup olmadığına bakın.
  3. Resmi olmayan yükleme dosyalarını kaldırın ve gerekirse antivirüs taraması yapın.
Kontrol edin

Cihazda mağaza dışı bilinmeyen yükleme dosyaları kalmamalıdır.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Dosyalar silinse bile yüklenen uygulama cihazda kalmış olabilir; yüklü uygulama listesini de ayrıca kontrol edin.

7. Loot box, skin betting ve oyun içi kumar riskini konuşun

Bazı oyunlar çocukları şans mantığına, eşya bahislerine ve kontrolsüz harcamaya yöneltebilir.

İzlenecek menü

Oyun ayarları > Satın alma geçmişi > Ödeme yöntemleri

  1. Oyun içi satın alma geçmişini kontrol edin.
  2. Skin, kutu açma, kasa, çark, bahis veya trade sistemleri içeren oyunları gözden geçirin.
  3. Çocuk hesabında ödeme yöntemlerini kaldırın veya sıkı onaya bağlayın.
Kontrol edin

Habersiz satın alma ve şans tabanlı harcama akışı durdurulmuş olmalıdır.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Bazı harcamalar hediye kartı, farklı hesap veya arkadaş hesabı üzerinden yapılabilir.

8. Özel içerik tuzakları ve sextortion riskine karşı hazırlıklı olun

Çocuklar bazen kandırılarak fotoğraf, video veya özel bilgi paylaşmaya zorlanabilir.

İzlenecek menü

Mesajlaşma uygulamaları > Galeri > Bulut yedekleme

  1. Çocuğa utanmadan yardım isteyebileceği bir güven cümlesi verin: “Biri seni korkutur ya da özel bir şey isterse hemen bana söyle.”
  2. Mesajlaşma uygulamalarında yabancılarla özel konuşma, yok olan mesaj ve gizli sohbet alanlarını gözden geçirin.
  3. Sorun fark edilirse ekran görüntüsü alın, içeriği silmeden önce kanıt saklayın ve resmi başvuru kanallarını kullanın.
Kontrol edin

Çocuk, baskı veya tehdit hissettiğinde size söyleyebileceğini biliyor olmalıdır.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Çocuk korktuğu için söylemiyor olabilir; cezalandırıcı dil yerine destekleyici dil kullanmak çok önemlidir.

9. Canlı konum ve sürekli konum paylaşımını kapatın

Konum paylaşımı yabancılar veya riskli topluluklar tarafından istismar edilebilir.

İzlenecek menü

Ayarlar > Konum > Uygulama izinleri

  1. Hangi uygulamaların konuma sürekli eriştiğini kontrol edin.
  2. Sosyal medya ve sohbet uygulamalarında canlı konum paylaşımını kapatın.
  3. Fotoğraflarda konum bilgisinin otomatik kalıp kalmadığını kontrol edin.
Kontrol edin

Yalnızca gerçekten gerekli uygulamalar konum iznine sahip olmalıdır.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Bazı uygulamalarda konum paylaşımı uygulama içinden ayrıca açılmış olabilir.

10. Yan hesap, ikinci cihaz ve gizli tarayıcı ihtimalini unutmayın

Birçok filtre yalnızca gördüğünüz ana hesapta etkili olur.

İzlenecek menü

Hesap listesi > Cihaz listesi > Tarayıcı profilleri

  1. Uygulamalarda birden fazla hesap açık mı kontrol edin.
  2. Evde kullanılan ikinci telefon, tablet veya eski bilgisayarları gözden geçirin.
  3. Tarayıcıda ikinci profil, misafir profil veya gizli sekme alışkanlığı var mı bakın.
Kontrol edin

Aynı çocuk için kullanılan hesap ve cihaz sayısını net olarak bilmelisiniz.

Olmazsa neyi kontrol edin?

Ebeveynin haberi olmadan arkadaş cihazları veya okul cihazları üzerinden de erişim sağlanıyor olabilir.

Ekranda Hangi Kelimeleri Aramalıyım?

Menü adı birebir aynı görünmeyebilir. Aşağıdaki bloklar, ekranda görebileceğiniz en önemli kelimeleri hatırlatır.

Önce bunları arayın

Uygulama ve dosya adları

  • Discord
  • Telegram
  • Vault
  • APK / Mod / Crack

Yüksek risk alanları

Ebeveynin mutlaka bakacağı başlıklar

  • Anonim sohbet
  • AI chatbot
  • Canlı konum
  • Yan hesap

İkinci katman kontrolü

Ayar dışında bakılacak yerler

  • İndirilenler
  • Tarayıcı geçmişi
  • İkinci cihaz
  • Uzantılar

Sık Takılan Noktalar

  1. En büyük hata yalnızca görünen ana uygulamaya odaklanıp ikinci hesap, web sürümü veya gizli cihaz ihtimalini unutmaktır.
  2. AI chatbot, anonim sohbet ve vault uygulamaları pek çok ebeveynin ilk bakışta fark etmediği yeni risk alanlarıdır.
  3. Özel içerik tuzaklarında çocuğu suçlamak değil, güvenli alan açmak ilk adımdır.
  4. APK, crack ve mod paketleri yalnızca içerik riski değil, hesap çalma ve zararlı yazılım riski de taşır.

Hızlı Sorun Giderme

Menüyü bulamıyorsanız cihaz içindeki arama kutusuna şu kelimeleri yazın: aile, ebeveyn denetimi, family, privacy, content, search, screen time.

Sonuç alamıyorsanız en sık nedenler şunlardır: yanlış hesap açıktır, çocuk farklı hesap kullanıyordur, uygulama güncel değildir veya cihaz yeniden başlatılmamıştır.